MAKALELER

Çocuklarda rutin taramalar

Yenidoğan dönemi hayatın ilk 28 gününü kapsar. Yaşamın en değerli anı nedir diye sorulsa her halde önce doğum anı ve daha sonra da yenidoğan dönemidir. Günümüzde sağlıklı olmak demek hasta iken sağlığını kazanmaya çalışmak değil, sağlıklı iken sağlığını korumak demektir. Nitekim gelişmiş ülkelerde doktora görünme sıklığı bizim ülkemizden on kat fazladır. Sağlıklı bir bebek sahibi olmak için henüz anne karnında iken yapılması gereken rutin muayeneler, görüntüleme yöntemleri (Ultrasonografi gibi) ve çeşitli kan tetkikleri doğum anına kadar geçen süre içerisinde bebeğin sağlığını emniyete alırken doğumdan sonra bebeğin sağlığını etkileyebilecek bazı hastalıkların taranması için yapılması gereken testler ihmal edilmemelidir. Şimdi yapılması gereken bu testlerden bahsedersek;

Her bebeğin doğumdan sonra kan grubunun belirlenmesi olası kan grup uyuşmazlığının erken tanı ve tedavisini sağlayacaktır.

Her 1000 yenidoğan bebeğin1 ile 3’ünde doğumsal işitme kaybı vardır. Bu oran Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde yatan bebeklerde yirmi kat artar. İşitmeyen çocuk konuşamaz. Bu durum zeka skorunun 30 puan gerilemesine neden olur. İşitme kaybının erken teşhisi ancak işitme tarama testi ile mümkündür. Uygulaması çok kolay olan bu testin bebeğe herhangi bir zararı yoktur. 48. saatten sonra bu testin yaptırılması önerilir.

Doğumsal Kalça çıkığı her 1000 doğumun 5-15’inde gözlenir. Ülkemizde yılda yaklaşık 1.200.000 bebeğin doğduğu göz önüne alındığında yaklaşık her yıl 15-20 bin çocuk kalça çıkıklığı problemi ile karşılaşmaktadır. Erken teşhis yine basit önlemlerle tedaviyi mümkün kıldığından aylık muayenelerle kalça çıkıklığının belirlenmesi yanında muayenede gözden kaçabilecek yarı çıkıkların da erken tanınması için 1 aylık iken kalça ultrasonografisi yaptırılması önerilir.

Tiroid bezi boyunda yer alan, diğer hormon salgılayan bezlerin orkestra şefliğini yürüten vücudun bazal metabolizma hızını ayarlayan bir bezdir. Eksikliğinde uzamış sarılık, kaba ses, göbek fıtığı, çok uyuma ve zeka geriliği gözlenir. Görülme sıklığı 3000-4000’de 1’dir. Erken tanısı halinde tedavisi çok ucuz bir hormon tabletinin ağızdan verilmesi ve aylık hormon takipleri ile mümkündür. Erken tanı için bebeğin doğumunun 5-7. günleri arasında topuktan veya damardan alınacak kan örneği ile tiroid hormonlarına bakılması gerekir.

Kan örneği ile taranması gereken bir diğer hastalık ta fenilketonüri denen doğumsal bir metabolik hastalıktır. Doğumsal olarak eksik bir enzimin neden olduğu zararlı toksik aramaddenin beyinde birikmesi sonucu zeka geriliğine neden olan bu hastalığın da görülme sıklığı 3000-4000’de 1’dir. Özel bir kağıda damlatılan kan örneğinin incelenmesi ile tanısı konulur.

Altı aylıkken her çocuğa rutin kontrol amaçlı idrar tetkiki, kan sayımı serum demir ve demir bağlama kapasitesine bakılması olası idrar yolu enfeksiyonu, demir eksikliği anemisi tanısının erken konulması ve tedavinin yönünü belirlemede yararlı testlerdir.

BENZER KONULAR

Yorum Yap